สวัสดีค่าา กลับมาอีกแล้ว EP.4 แล้วนะ เร็วมากก 5555 🎉

EP นี้อาจจะเป็น EP ที่ practical ที่สุดของซีรี่ส์นี้เลยก็ได้ เพราะเราจะมาเจาะลึก 6 หลักการของ Pilates ว่ามันทำงานยังไงในร่างกายจริงๆ ไม่ใช่แค่อ่านแล้วผ่านตา แต่อ่านแล้วเอาไปใช้ได้เลย

ใน EP.1 เราแนะนำ 6 หลักการผ่านๆไปแล้ว แต่ครั้งนี้จะลงลึกกว่านั้น พร้อมตัวอย่างและประสบการณ์จริงของเราเองด้วย เพราะบางอย่างอ่านจากหนังสือแล้วมันไม่ได้ click เท่าเอาไปเจอจริงๆ 5555

ทำไมต้องรู้เรื่องหลักการ

คนเยอะมากที่เข้า Pilates class แล้วทำท่าตามครูไปเรื่อยๆ โดยไม่รู้ว่า ทำไมถึงต้องทำแบบนี้ อันนั้นก็โอเคนะ แต่ถ้าเข้าใจหลักการ มรึงงงจะรู้สึกต่างเลย เพราะทุกท่าจะ make sense มากขึ้น และจะรู้ว่าตัวเองทำถูกหรือเปล่าด้วย

เออ มันเหมือนกับการที่รู้ว่าทำไมต้องวิ่ง warm up ก่อน แทนที่จะทำเพราะครูบอกให้ทำ

1. Concentration สมาธิ

หลักการแรกและสำคัญที่สุดเลยคือ concentration หรือการมีสมาธิกับสิ่งที่ทำอยู่

ใน Pilates มันไม่ใช่แค่ขยับแขนขาตามจังหวะ แต่คือการที่จิตใจต้องอยู่กับร่างกายตลอดเวลา รู้ว่ากล้ามเนื้อส่วนไหนกำลังทำงาน รู้ว่าหลังอยู่ในตำแหน่งไหน รู้ว่า core engage หรือยัง

ตอนแรกๆที่เล่นเราคิดว่าง่ายมาก แต่พอครูบอกว่า ตอนนี้หัวไหล่ซ้ายยกขึ้นนะ เหมือนโดนจับได้ว่าสมองแอบออกไปคิดเรื่องอื่น 5555 นั่นแหละคือจุดที่ Pilates ต่างจากการออกกำลังกายทั่วไป มันบังคับให้อยู่กับปัจจุบัน

ลองดูง่ายๆเวลาทำท่า hundred ท่าเริ่มต้นของ Pilates ลองดูว่าจิตใจอยู่กับแขนที่กำลังปั๊มหรือเปล่า หรือแอบลอยไปแล้ว 555

2. Control การควบคุม

Control คือเหตุผลที่ Joseph ตั้งชื่อว่า Contrology ทุกการเคลื่อนไหวต้องมาจากกล้ามเนื้อที่ควบคุมอยู่ ไม่ใช่จากแรงเฉื่อยหรือการโยนร่างกาย

ตัวอย่างที่เห็นชัดมากในคลาสคือท่า roll up หรือการลุกขึ้นนั่งแบบช้าๆ ถ้าใช้ control ที่ถูกต้อง หลังจะ peel ออกจากพื้นทีละกระดูก ช้าๆ สม่ำเสมอ แต่ถ้าใช้แรงเฉื่อย ก็จะเป็นแบบสะบัดขึ้นมาทีเดียว อันหลังดูง่ายกว่า แต่ไม่ได้อะไรเลย

เราเจอตัวเองทำแบบผิดบ่อยมากตอนแรก โดยเฉพาะท่าที่ต้องลงช้าๆ สัญชาตญาณมันอยากปล่อยฝั่งจะล้มลงไปเลย 5555 แต่พอฝึกควบคุมได้ มันรู้สึกดีมากแบบที่อธิบายไม่ถูก

3. Centering ศูนย์กลาง

Centering คือการที่ทุกการเคลื่อนไหวเริ่มจาก core ที่ Joseph เรียกว่า powerhouse

powerhouse ไม่ใช่แค่ six-pack นะ แต่มันคือกล้ามเนื้อกลุ่มลึกที่ห่อหุ้มลำตัวอยู่รอบๆ ทั้งหน้าท้องส่วนลึก (transverse abdominis) กล้ามเนื้อหลัง พื้นเชิงกราน (pelvic floor) และ hip stabilizers

ที่ทำให้ centering สำคัญมากคือมันเป็นรากฐานของการเคลื่อนไหวที่ปลอดภัยและมีประสิทธิภาพ ถ้า powerhouse ไม่ทำงาน แรงจากแขนหรือขาก็ไม่มีตัว transfer ที่มั่นคง เหมือนจะยิงธนูโดยที่ตัวเองไม่มีแกนให้ยืน

เรารู้สึกชัดมากตอนซ้อม HYROX ว่า Pilates ช่วยเรื่องนี้ได้จริงๆ พอ core มั่นคงขึ้น การส่งแรงในทุก station ทำได้ดีขึ้น เสียแรงน้อยลงด้วย

4. Precision ความแม่นยำ

ใน Pilates ไม่มีคำว่าประมาณๆ แต่ละท่ามีวิธีทำที่ถูกต้องเฉพาะเจาะจงมาก ตั้งแต่ตำแหน่งของขา มุมของข้อเท้า ทิศทางของนิ้วมือ ตำแหน่งของหัวไหล่ ทุกอย่างมีเหตุผลหมด

คนมักคิดว่าถ้าทำเยอะขึ้นมันก็ดีขึ้น แต่ใน Pilates มันตรงข้ามมากๆ ทำน้อยกว่าแต่ทำถูกต้อง ดีกว่าทำเยอะแต่ฟอร์มพัง Joseph เองเคยบอกว่า ทำท่า Pilates 10 ครั้งที่ถูกต้อง ดีกว่าทำ 50 ครั้งที่ผิด

เราโดนครูจับผิดเรื่อง precision บ่อยมากตอนแรก บางทีแค่นิ้วเท้าที่ point ไม่สุดก็โดนเรียกแล้ว เซ็งมากแต่ก็รู้ว่ามันสำคัญ 5555

5. Flow ความต่อเนื่อง

Flow คือการที่ท่าต่างๆในคลาส Pilates ไหลเชื่อมต่อกันเป็น sequence โดยไม่หยุดพักระหว่างท่า มันต้องการทั้ง concentration, control, centering และ precision ทำงานพร้อมกัน เพราะถ้าขาดอันใดอันหนึ่ง sequence จะสะดุด

สิ่งที่น่าสนใจมากคือ flow ไม่ได้หมายถึงแค่ความลื่นไหลของร่างกาย แต่มันสร้าง mental demand ด้วย เพราะต้องคิดล่วงหน้าว่าท่าต่อไปคืออะไร ขณะที่ยังทำท่าปัจจุบันอยู่ มันเลย train สมองไปในตัวด้วยเลย

ตอนแรกๆที่เรียนรู้สึกว่า ทำไม flow ไม่ไหลของเราเลย ร่างกายสะดุดตลอด จนครูบอกว่า ยังไม่ต้องรีบ ค่อยๆสร้าง flow ขึ้นมา มันใช้เวลา แต่พอมันเริ่ม flow ได้จริงๆ รู้สึกว่ามันสวยงามมากเลยนะ ร่างกายกับจิตใจมันทำงานด้วยกันจริงๆ

6. Breath ลมหายใจ

อันสุดท้ายและที่คนมักลืมมากที่สุด ลมหายใจต้องประสานกับการเคลื่อนไหวตลอด และมันไม่ใช่แค่หายใจตามธรรมชาติ แต่มีรูปแบบเฉพาะในแต่ละท่า

โดยทั่วไปหลัก Pilates breathing คือ หายใจออกตอนออกแรงหรือตอนที่ต้องการ stability มากที่สุด และหายใจเข้าตอน prepare หรือตอนที่ร่างกายเปิดออก เหตุผลที่เป็นแบบนี้คือตอนหายใจออก กระบังลมจะยกขึ้น ซึ่งช่วยกระตุ้น deep core ให้ทำงานได้ดีขึ้น

เรามักหายใจผิดจังหวะตอนทำท่ายากๆ บางทีถึงขั้นลืมหายใจเลย 5555 สัญชาตญาณมันอยากกลั้นลมหายใจตอนออกแรง แต่นั่นแหละที่ไม่ควรทำ เพราะยิ่งหายใจถูกจังหวะ ยิ่งทำท่ายากๆได้ดีขึ้น ลองดูนะ มันใช้ได้จริงๆ

6 อย่างนี้ทำงานพร้อมกันยังไง

สิ่งที่ทำให้ Pilates ยากและพิเศษในเวลาเดียวกันคือ 6 หลักการนี้ไม่ได้ทำทีละอย่าง แต่ต้องทำพร้อมกันทั้งหมดในทุกๆท่า

นึกถึงตอนที่ทำท่า teaser ท่าคลาสสิคที่ต้องนั่งบาลานซ์บนก้น ขาเหยียดตรง แขนยกขนาน ต้องใช้ concentration อยู่กับสิ่งที่ทำ control ทุกกล้ามเนื้อ centering ให้ core ทำงาน precision ในตำแหน่งขาและลำตัว flow เข้าและออกจากท่าอย่างลื่นไหล และ breath ให้ถูกจังหวะ

ถ้าขาดอันไหนอันหนึ่ง ท่านั้นก็ไม่ใช่ Pilates แล้ว มันเป็นแค่การออกกำลังกายทั่วไป นั่นแหละที่ทำให้ Pilates เป็น discipline ไม่ใช่แค่ workout

EP ต่อไปจะพูดถึงอะไร

EP.5 เราจะมาเล่าเรื่อง Pilates กับ Yoga เหมือนหรือต่างกันยังไง เพราะหลายคนมักถามว่าถ้าเล่น Yoga อยู่แล้ว ต้องเล่น Pilates ด้วยไหม หรือสองอย่างมันทดแทนกันได้ เราเล่นมาทั้งสองอย่างเลยตอบจากประสบการณ์จริงได้ค่าา

ขอบคุณที่อ่านจบนะคะ ขอให้มีวันที่ดีค่า ^^ 🌿